POmpa Jostra

Popa rolkowa firmy Jostra używana do krążenia pozaustrojowego

Linki:

1. Schemat podłączenia krązenia pozaustrojowego.
2. Polskie Stowarzyszenie Perfuzjonistów.

Nasze Serce

© Wojciech Mrówczyński
i
Piotr Ładziński
10-09-2008

Krazenie pozaustrojowe

Dziś już powszechnie jest wiadomo, że szybki rozwój kardiochirurgii nie byłby możliwy bez opracowania metody krążenia pozaustrojowego (CPB). Kamieniem milowym w tej dziedzinie było pierwsze zastosowanie 6 maja 1953 roku sztucznego płuco – serca skonstruowanego przez Gibbona, podczas operacji ASD, którą pacjent przeżył.

Głównym celem krążenia pozaustrojowego jest zastąpienie czynności serca i płuc na czas zabiegu kardiochirurgicznego, a więc zaopatrzenie organizmu w utlenowaną krew.

W budowie aparatu do CPB wyróżnić możemy kilka kluczowych elementów:
1. Pompa – najczęściej rolkowa. Przepływ krwi w tym urządzeniu wymuszany jest poprzez postępujące zagniatanie drenu przez toczące się na nim rolki, umocowane na przeciwległych końcach obracającego się ramienia.
Innym rodzajem pomp są pompy rotacyjne odśrodkowe, zaopatrzone w obracające się łopatki wirnika.
2. Oksygenator – jego zadaniem jest utlenowanie krwi i usuwanie dwutlenku węgla. Proces ten realizowany jest poprzez kontakt krwi z tlenem na dużej powierzchni.
3. Zbiornik kardiotomijny – jest częścią oksygenatora, do której spływa krew z pola operacyjnego dzięki sile ciężkości,
4. Wymiennik ciepła – ogrzewa lub ochładza krew regulując tym samym temperaturę ciała pacjenta,
5. Kaniule tętnicze i żylne
,
6. Ssaki – służą do opróżniania serca i odbierania wynaczynionej krwi z pola operacyjnego, która następnie wraca do oksygenatora,
7. Filtry – znajdują się na linii ssaka i linii tętniczej za oksygenatorem, ich zadaniem jest usuwanie pęcherzyków gazu i skupisk komórkowych.

Podczas prowadzenia CPB, cała krew żylna przenoszona jest do oksygenatora. Z kolei krew pochodząca z pola operacyjnego odzyskiwana jest za pomocą ssaka, skąd następnie przechodzi do zbiornika kardiotomijnego. Tam zostaje przefiltrowana, aby następnie dostać się do oksygenatora i ulec utlenowaniu. Ponadto, dzięki wymiennikowi ciepła, możliwe jest jej ochłodzenie bądż ocieplenie. W dalszej kolejności, cała krew z oksygenatora podlega filtracji i tłoczona jest za pomocą pompy rolkowej do aorty wstępującej.
Choć objętość krwi tłoczonej przez pompę nadal jest przedmiotem dyskusji, to jej najbardziej optymalna wielkość zdaje się wynosić 2,2 – 2,5 l/min/m2. Podczas zabiegu kluczową rolę odgrywa zastosowanie hipotermii. Zmniejsza ona w istotnym stopniu zapotrzebowanie tkanek na tlen. Badania pokazały, że obniżenie temperatury o 10 stop .C skutkuje dwukrotnym zmniejszeniem szybkości reakcji chemicznych. Co więcej, zmniejszenie temperatury ciała o każdy 1 stop. C zmniejsza zużycie tlenu o około 10%. Dzięki wyżej wymienionym mechanizmom, potrzeby metaboliczne organizmu zostają w dużym stopniu ograniczone. Pozwala to, w sposób bezpieczny dla pacjenta, zmniejszyć perfuzję, a co za tym idzie ograniczyć uszkodzenie elementów morfotycznych krwi oraz krwawienie. Hipotermia jest jednym z istotnych elementów śródoperacyjnej ochrony mięśnia sercowego przed niedokrwieniem, jak również wykazuje działanie neuroprotekcyjne.
Poza hipotermią, istotnym elementem ochrony serca jest kardioplegia. Jest to płyn o różnym składzie i temperaturze, który powoduje zatrzymanie elektromechaniczne serca i zmniejszenie jego metabolizmu. Innym ważnym elementem CPB jest regulacja gospodarki kwasowo-zasadowej. Hipotermia zwiększając rozpuszczalność CO2, skutkuje zmniejszeniem ciśnienia CO2 i wzrostem pH. Zaleca się utrzymywanie pH na poziomie 7,4 i ciśnieni CO2 ok. 40mmHg.
Podczas zabiegu stosuje się leczenie przeciwkrzepliwe za pomocą heparyny, której działanie odwraca się poprzez podanie siarczanu protaminy. Niezbędne jest monitorowanie aktywowanego czasu krzepnięcia (ACT), którego wartość nie powinna podczas zabiegu spadać poniżej 300 s.

Źródło: M. Kuzemczak; Krążenie pozaustrojowe, jego elementy i wpływ na organizm
www.kardiologia.pl